De ontwapenende kracht
van liefde en geweldloosheid


Een verzameling teksten uit Buigzaam als riet.
Beschouwingen over geweldloosheid 
 

Geweld en agressie komen voort uit onwetendheid.
 Onwetendheid over wie en wat de mens werkelijk is:
puur licht en liefde.
Wie dat beseft, beschikt over een ongekende kracht,
over een uiterst krachtig wapen
dat alle andere wapens overbodig maakt.
Licht en liefde ontwapenen uiteindelijk iedereen,
al beseffen zij die zwaar bewapend zijn dit nog niet.
Licht en liefde zijn geen zwakke wapens,
maar juist de krachtigste die het leven kent.

 

Die wezens geen geweld aandoet,
mens, dier noch plant,
niet doodt en niet laat doden:
hem noem ik brahmaan.
De Boeddha
Dhammapada, vers 405

*

Geweldloosheid is de grootste kracht
die de mensheid ter beschikking staat.
Het is machtiger dan het machtigste vernietigingswapen
dat het menselijk vernuft heeft uitgevonden.
Vernietiging behoort niet tot het wezen van de mens.
De mens leeft vrij door zijn bereidheid om te sterven,
zo nodig door de hand van zijn broeder,
maar nooit door te doden.
Iedere moord die men begaat,
iedere kwetsuur die men een ander toebrengt,
om wat voor reden dan ook,
is een misdaad tegen de mensheid.
Mahatma Gandhi

*

Ik spreek niet met een gevoel van woede of haat
tegenover degenen die voor het onmetelijk lijden
van ons volk verantwoordelijk zijn
en voor de verwoesting van ons land, ons thuis en onze cultuur.
Ook zij zijn menselijke wezens
die vechten voor geluk en ons mededogen verdienen.
Ik spreek om u te informeren over de treurige situatie
 waarin mijn land zich vandaag bevindt
en over de wensen van mijn volk,
want in onze strijd voor vrijheid is de waarheid ons enige wapen.
Het besef dat wij in essentie allen dezelfde menselijke wezens zijn,
die naar geluk streven, en lijden trachten te vermijden,
helpt ten zeerste een gevoel van broeder- en zusterschap te ontwikkelen.
De Dalai Lama

*

Dood niet.
Probeer te voorkomen dat anderen doden
en probeer alle mogelijke middelen te vinden
om het leven te beschermen en oorlog te voorkomen.
Thich Nhât Hanh

*

Ik ben een pelgrim, ik trek rond.
Ik zal blijven rondtrekken
totdat de mensheid de weg van vrede heeft geleerd.
Ik zal lopen tot mij onderdak geboden wordt
en vasten tot mij eten wordt gegeven.
Peace Pelgrim

*

Vrede breng ik jullie, mijn kinderen,
de zevenvoudige vrede van de aardse Moeder
en de hemelse Vader.
Je lichaam breng ik vrede,
geleid door de engel van Macht;
Je hart breng ik vrede,
geleid door de engel van Liefde;
Je geest breng ik vrede,
geleid door de engel van Wijsheid.
Door de engelen van Macht, Liefde en Wijsheid
zullen jullie de zeven paden bewandelen
van de oneindige Tuin,
en je lichaam, je hart en je geest
zullen eensgezind deelnemen
aan de heilige vlucht naar de
hemelse zee van vrede.
Esseense evangelie van vrede

*

Zei de rabbi:
Werk aan de vrede,
eerst in uw eigen huis,
daarna op straat en dan in de stad.
Zie geen kwaad in de ander en goed in uzelf,
maar zie goed in de ander en kwaad in uzelf.
Meet uw gedrag niet met nauwgezetheid:
dat is een teken van trots.
Bekritiseer niet het gedrag van een ander,
maar alleen uw eigen gedrag.
De rabbi van Bersjid

*

Niet geloven in de mogelijkheid
van blijvende vrede
is niet geloven in de goddelijkheid
van de menselijke natuur.
Mahatma Gandhi

*

Wij hebben te veel wetenschappers,
te weinig mensen van God.
Wij hebben de geheimen van het atoom ontraadseld
en de Bergrede verworpen.
Onze wereld is er een van nucleaire reuzen en ethische dwergen.
Wij weten meer van oorlog dan van vrede,
beter hoe te doden, dan hoe te leven.
Generaal Omar N. Bradley
(voorzitter van de Verenigde Chefs van Staven van het Amerikaanse leger)
in een rede te Boston op 10 november 1948

*

Veel dingen in hun zogenaamde beschaving zijn dwaas.
Als een gek loopt de blanke achter het geld aan,
totdat hij zo veel heeft dat hij nooit lang genoeg kan leven
om het uit te geven.
Hij plundert de wouden en de bodem,
hij verkwist de natuurlijke brandstoffen
alsof er na hem geen andere generatie meer komt
die deze dingen net zo hard nodig heeft.
Hij praat voortdurend over een betere wereld
en maakt tegelijkertijd steeds grotere bommen
om de wereld die hij nu heeft te vernietigen.
Tatanga Mani
(Indianenopperhoofd)

*

De duisternis die we vandaag de dag in onze wereld zien
is toe te schrijven aan het uiteenvallen van dingen
die in harmonie met Gods wetten zijn.
Het grondconflict is er niet een tussen volkeren,
maar tussen twee tegengestelde overtuigingen.
De eerste is dat kwaad overwonnen kan worden door meer kwaad
en dat het doel de middelen heiligt.
Deze overtuiging is erg dominerend in onze huidige wereld.
Het is de weg van de oorlog.
Het is het officiële standpunt van elke grote mogendheid.
Daarnaast is er de weg die tweeduizend jaar geleden werd onderricht:
om kwaad met goed te overwinnen,
en dat is mijn weg, de weg die Jezus ons leerde.
Verlies nooit je vertrouwen:
uiteindelijk zal Gods weg zegevieren.
Peace Pilgrim

*

Ieder geweer dat wordt gemaakt,
ieder oorlogsschip dat te water wordt gelaten,
elke afgevuurde raket,
betekent uiteindelijk diefstal van diegenen die hongerig zijn
maar niet worden gevoed,
die kou lijden maar niet worden gekleed.
Generaal Dwight Eisenhouwer
(oud-president van de VS en tijdens de Tweede Wereldoorlog opperbevelhebber
van de geallieerde strijdkrachten en later van de NAVO-strijdkrachten)

*

Agressie betekent elkander de dood te bieden,
als noodzaak om voor zichzelf het leven op te eisen.
Want als wij agressie plegen,
draaien wij een handvat om
dat maakt dat het monster zich in beweging zet,
onherroepelijk chaos en vernietiging veroorzakend.
Dan zal het ons dit als een feit voor de voeten werpen.
Staande tegenover dit fatale feit is de enige manier
die wij hebben om de wereld te redden,
het leven veilig te maken voor de mens.
En tenslotte zullen de wapens voor oorlog en dood uit zichzelf verroesten.
In de loop van deze jaren, waarin wij leven,
gaan we óf naar onze ondergang,
óf wij komen tot vrede.
Wij komen dan nog niet in een paradijs,
maar tenminste tot vrede.
Koningin Juliana
in een toespraak voor de Veiligheidsraad te New York op 8 april 1951

*

‘Bemint elkander.’
Dit gebod van zachtmoedigheid,
tweeduizend jaar geleden nederig uitgesproken
als een verzachtende balsem op het menselijk lijden,
openbaart zich aan onze moderne geest als het machtigste,
en in feite het enig denkbare beginsel
van een toekomstig evenwicht van de aarde.
Zullen wij eindelijk aannemen dat het geen zwakheid is
 en geen zoete manie,
maar dat het een formele conditie meedeelt
aan de meest organische en meest technische vooruitgangen van het leven?
Zo ja, dan zou de ware victorie ons wachten en de enig ware vrede.
Het geweld zou zich in zichzelf ontwapenen,
omdat wij eindelijk de hand gelegd zouden hebben
op iets sterkers dat het kan vervangen.
En dan zou de mens, volwassen geworden,
zijn weg gevonden hebben.
Teilhard de Chardin
(paleontoloog, filosoof en theoloog)
geschreven op Kerstmis 1939 vanuit Peking

*

Waar legers kamperen, groeien distels en doornen.
Op grote oorlogen volgen jaren van onheil.
Lao Tzu
Tao-te ching, spreuk 30

*

Als je een geweer hebt kun je één, twee, drie, vijf mensen doden;
maar als je een ideologie hebt en eraan vasthoudt
en denkt dat het de absolute waarheid is,
kun je miljoenen mensen doden.
Thich Nhât Hanh

*

De mensheid moet een eind maken aan oorlog,
of de oorlog zal een eind maken aan de mensheid…
Oorlog zal blijven bestaan tot op die verre dag
dat de gewetensbezwaarde dienstweigeraar
eenzelfde reputatie en prestige geniet
als de krijgsman vandaag.
John F. Kennedy
(president van de VS van 1961-1963)

*

Vrede is alleen daar van lange duur
waar mensenrechten gerespecteerd worden,
waar de mensen te eten hebben,
en waar individuen en naties vrij zijn.
Werkelijke vrede met zichzelf
en met de wereld om ons heen
kan alleen gevonden worden
door de ontwikkeling van geestelijke vrede.
De Dalai Lama

*

Maar men moet goed begrijpen
 dat de strijd met onszelf vrede betekent
 en de strijd met een ander oorlog.
Inayat Khan

*
Ook al zijn er harnassen en wapens,
laat niemand ze tevoorschijn halen.
Lao Tzu
(Tao-te ching, spreuk 80)

*

Iedere oorlog, hoe kort ook, met alles wat hij veroorzaakt,
de vernietiging van oogsten, de plundering,
toegestane uitspattingen en moorden,
de schijnheilige excuses voor zijn noodzaak en rechtvaardigheid,
de verheerlijking van militaire handelingen,
het patriottisme en de eerbied voor de vlag,
de geveinsde bezorgdheid voor gewonden, enzovoorts
bederft de mensheid in een half jaar tijd meer
dan miljoenen berovingen, brandstichtingen en moorden
die in honderden jaren door individuen
in een staat van opwinding worden gepleegd.
Leo Tolstoj

*

Ik zou tegen de militairen willen zeggen:
ja, we moeten verdedigd worden, ja, we hebben jullie nodig.
De luchtmacht kan de lucht zuiveren,
elitetroepen kunnen voor de geplunderde bossen zorgen,
de marine kan de oceanen schoonmaken,
de kustwacht kan zorgen voor de rivieren
en de landmacht kan ingezet worden
voor de aanleg van doelmatige afwateringssystemen
om rampzalige overstromingen te voorkomen,
en andere soortgelijke weldaden voor de mensheid.
Peace Pelgrim

*

Wij strijden een nieuwe kruistocht,
maar zonder de wapens van de barbaren,
om een heilig land: een nieuwe aarde,
waarop gerechtigheid woont, uit liefde geboren.
Bart de Ligt
(vredesactivist en vredesonderzoeker)

*

Liefde is de sterkste kracht die de wereld bezit
en toch is het de nederigste die maar denkbaar is.
Mahatma Gandhi

*

 

© Marcel Messing


© Tekening: Marianne van den Dungen